Leven in overvloed

Elk onvermogen om niet in overvloed te kunnen leven is het resultaat van geestelijke conditionering. Maar helaas verdwijnen geestelijke obstakels niet zomaar door alleen maar te denken of te wensen.

Als we de conditionering die ons huidige gevoel van schaarsheid heeft gecreëerd willen loswrikken, moeten we onszelf een nieuwe houding aanmeten. Sterker nog: als we in overvloed willen leven, zullen we onszelf zelfs een totaal een andere levensstijl moeten aanmeten. De geheime levensstijl van de moderne yogi.

Het geheim van moderne yogi is dat hij zijn financiën bewust aanpakt. De essentie van deze aanpak is om zoveel geld te verdienen als je kunt, maar toch met zo min mogelijk te leven als je kunt. De rest gebruik je vervolgens om het spirituele en de mensheid te dienen. Wie dit doet, zal zich diep en diep tevreden voelen.

Het klinkt simpel en dat is het ook. Dus wat weerhoudt mensen ervan om simpel te leven en verheven te denken? Of we het nu willen toegeven of niet, het probleem is dat we verwikkeld zijn geraakt in de fantasie van financiële vrijheid. We hechten ontzettend veel waarde aan het idee dat we ooit, op de een of andere manier, bevrijd zullen worden van al onze zorgen als we maar genoeg geld hebben. We zijn continu bezig met consumeren, indruk te maken op anderen en alles veilig te stellen. Het gevolg hiervan is dat we vaak diep in de schulden zitten. Het zal niet eenvoudig zijn om ons los te woelen uit deze diepgewortelde culturele en emotionele blokkades. Gelukkig kan de eeuwenoude leer van yoga ons hier bij helpen.

Yoga is een Sanskriet woord. Het Sanskriet is een zeer oude taal en de bron van de yogafilosofie. Sanskriet woorden, en de klanken waaruit ze zijn opgemaakt, zijn veel rijker en magischer dan de woorden in onze moderne talen. Elke Sanskriet klank is zowel een verhaal als een avontuur. Elke Sanskriet klank is een mantra. Een mantra is een geluidstrilling die krachtig genoeg is om de grenzen van de geest te verleggen. (In het Sanskriet betekent het woord ‘mantra’ ook letterlijk ‘datgene wat de geest kan bevrijden’.) Sanskriet mantra’s zijn de toegangspoort tot een ander universum: het universum van zelfontdekking.

Dit proces van zelfontdekking kan ons laten hoe we de netelige kwestie kunnen oplossen om meer te willen voor de mensheid zonder meer te willen voor onszelf. Om te begrijpen hoe yogapsychologie hierbij kan helpen en ons in een toestand van overvloed kan brengen, moeten we eerst zes Sanskriet woorden of mantra’s begrijpen. Deze zijn: karma, dharma, kama, kripa, yajna en yoga. Samen vormen deze zes mantra’s de basis voor de levensstijl van de moderne yogi.

Karma

Karma is natuurkunde. Het is het gevolg van onze daden. Karma is verantwoordelijk voor onze genetische opbouw, onze cultuur en ons levenslot. Onze genetische opbouw bepaalt wat voor soort lichaam we hebben (lang, kort, atletisch, enz.). Cultuur is de omstandigheden waarin je bent geboren en/of bent opgebracht (etniciteit, klasse, enz.) en je levenslot is datgene wat je toekomt in het leven (geld, moeilijkheden, plezier, enz.). Voor veel mensen kan het nogal moeilijk zijn om dit te verteren. Ze voelen zich dan alsof hun situatie uitzichtloos is en ze de gevangenen zijn van hun eigen noodlot. Maar dit is niet het geval. Er is genoeg hoop.

Karma is onlosmakelijk verbonden met vorige levens. Wanneer we het leven door de lens van vorige levens bekijken, lijkt het leven veel logischer in elkaar te zitten. Het is makkelijker om te begrijpen waarom slechte dingen overkomen bij goede mensen en andersom. De karma die wordt beschreven in de yogafilosofie is iets anders dan het populaire begrip van zogenaamd ‘instantkarma’. Volgens de theorie van karma worden de resultaten van je activiteiten in dit leven sterk beïnvloed door wat je in je vorige levens hebt gedaan. Het kan erg verwarrend zijn om hier over na te denken en het kan zelfs een soort passiviteit teweegbrengen. Want waarom zou je moeite doen als de uitkomst toch al vaststaat? Maar dit wordt niet aangeraden, want dit levert alleen maar nog meer moeilijkheden op. Karma betekent de voorgeprogrammeerde resultaten van onze daden, die verder gaan dan we ons ooit kunnen herinneren. Maar daarom hoeven we het nog niet op te geven of ons verslagen te voelen.

Het meest verwarrende aspect van karma is dat we nooit weten wat onze toekomst zal brengen. Zelfs Vedische wetenschappen als astrologie, Brighu-lezingen en gezichtslezingen kunnen maar een oppervlakkige en vage indicatie geven van wat ons te wachten staat. Dus wat doe je als je totaal niet kunt weten of je toekomst overvloed of tragedie zal brengen? Dan doe je wat elke spirituele krijger zou doen. Je gaat uit van het beste, en bereidt je voor op het ergste.

Dharma

Als karma hetgeen is waar je aan vast zit, dan is dharma hetgeen wat je met je karma doet. Dharma is een fascinerend en veelzijdig begrip. Het heeft te maken met datgene wat juist is. In die zin betekent dharma ‘deugd’. Dankzij dharma kunnen we ook ontdekken wie we werkelijk zijn. Dharma is onze essentie, onze ware natuur. Dharma is inherent wederkerig. Wanneer jij dharma beschermt, zal dharma jou beschermen. Dharma is de kans om te herdefiniëren wie je bent door ervoor te kiezen dat je gedefinieerd wordt door je daden (dharma) in plaats van wat je wel of niet hebt (karma). Dus als het leven je obstakels of zelfs een tragedie aanbiedt, dan geef je er een dharmische zwaai aan en verander je het vuur van tegenslag in brandstof voor je groei, in plaats van dat je het opgeeft en het vuur al je hoop laat verbranden.

De essentie van dharma is de drang om ons met het spirituele te verbinden. Deze zelfde impuls maakt deel uit van de creatieve impuls. Daarom gaan de hoogste vormen van kunst, muziek, wetenschap en literatuur ook over toegang krijgen tot het onbeschrijfbare, het mysterieuze en de voortreffelijke absolute waarheid. De ontkenning van dharma is de moeizame poging om het onveroverbare rijk van de materie te beheersen. Omdat materie vergankelijk is, biedt het alleen maar de illusie van stabiliteit en kunnen we haar nooit werkelijk beheersen. Geen enkele hoeveelheid materieel succes zal ons dus ooit een gevoel van overvloed geven. Dharma is het moed inboezemende avontuur van in het onbekende stappen en te ontdekken wie we werkelijk zijn en wat we kunnen doen.

Kama

In je hart bevindt zich een stad die overbevolkt is met hunkeringen, lust en alle soorten verlangens die je je maar kunt bedenken. Als deze stad een naam zou hebben, dan zou dat Kama zijn. Kama omvat elk materieel verlangen dat je hebt of ooit zult hebben. Kama vertegenwoordigt ook een van de grootste kansen voor spirituele groei die je te wachten staat: de kans om een kracht die groter dan alle materiële obstakels tezamen is te gebruiken. Kama is het geheime wapen van alle grote yogi’s en spirituele krijgers. Want zij weten dat kama oorspronkelijk niet uit dit materiële rijk komt. Kama is oorspronkelijk een onderdeel van het spirituele en is innig verbonden met de ziel. Maar omdat we onze spirituele natuur zijn vergeten, is kama vermengd geraakt met materiële verlangens. Het geheim om de kracht van kama een nieuwe richting te geven, is door onze materiële doelen te vervangen met spirituele doelen. Je kunt dit doen door je materiële wensen te analyseren en te bedenken wat je zou kunnen doen om ze spiritueel te maken.

In wezen heeft de moderne yogi drie mogelijkheden om met de eindeloze verlangens van het hart om te gaan: 1) ze negeren of onderdrukken en uiteindelijk lijden onder de gevolgen daarvan, 2) aan ze overgeven en proberen ze te vervullen en uiteindelijk lijden onder de gevolgen daarvan of 3) er gebruik van maken en ze in dienst stellen van het spirituele.

Kripa

Als het mysterieuze, het verhevene of het absolute een embleem zouden hebben, dan zou dat de onvoorstelbare kwaliteit van kripa of genade zijn. Kripa betekent gunst. Het is de enige kracht die een einde kan maken aan karma. Overal om ons heen bevindt zich een overvloed aan kripa, maar toch kunnen we deze niet op commando ontginnen of onttrekken. Degenen die het bereiken weten wat zijn intrinsieke eigenschappen zijn: onbedwingbaar en onverdiend. Hoewel we het nooit kunnen afdwingen, kunnen we het wel vrijelijk delen met anderen. Het is het enige wat je nooit kunt kopen, maar waarvan je toch een oneindige voorraad hebt om weg te geven.

Voor degenen die het graag willen verkrijgen, geeft yogafilosofie een aanwijzing: het gaat om wie je kent en wat je connecties zijn. Net zoals je makkelijker een club kunt binnenkomen als je de portier kent, zo kunnen ook spiritueel gevorderde personen ons helpen om wat sneller vooraan de rij te komen. De moderne yogi probeert dus altijd zo veel mogelijk heilige personen te dienen.

Yajna

Yajna (spreek uit als yak-jah) is Sanskriet voor offergave. In de eeuwenoude beoefening van mystieke yoga werd er gebruik gemaakt van uitgebreide rituelen of extreme daden van zelfontkenning. Voor de moderne yogi betekent offeren dat je alles wat je hebt in dienst stelt van het spirituele en de mensheid. Met andere woorden: wat is het minste dat je nodig hebt, zodat je het meeste voor anderen kunt doen?

Sommige mensen vinden het woord ‘offer’ maar een beetje eng. Maar interessant genoeg is het woord ‘offer’ synoniem met ‘yoga’. In deze context van moderne yoga, betekent ‘offer’ niet dat we pijnlijke boetedoeningen moeten verrichten. Het betekent dat we alles heilig moeten maken. Dat is ook de oorspronkelijke betekenis van het woord. Het komt van het Latijnse woord sacrificium, dat is opgemaakt uit de woorden sacer (heilig) en fic (van facere, maken).

We kunnen het leven heilig maken met door alles te verbinden (versus verzaken). Een verbinding vanuit yoga betekent dat je meer geeft dan je gebruikt. De moderne yogi moet spirituele programma’s kunnen ondersteunen, aan liefdadigheid kunnen doen en degenen die zich volledig inzetten ten behoeve van de mensheid kunnen ondersteunen.

En daar is natuurlijk geld voor nodig. Vanuit dit oogpunt wordt er van de moderne yogi verwacht dat hij of zij geld verdient, maar niet voor zijn of haar persoonlijke genoegen. Het leidend beginsel hier is: ‘Wat heb ik minstens nodig om de dienaar te dienen?’

Yoga

Het woord yoga is een krachtige mantra. Het is een universum van verhalen, historische verhalen en avonturen. Yoga opent de deur naar een wereld waar elke dag nieuw bewustzijn en nieuwe ervaringen brengt.

Letterlijk betekent het ‘jukken’. Dit jukken of verbinden verwijst naar het herstellen van de relatie tussen het zelf en zijn oorspronkelijke bron, de bron van alle overvloed. Een ander Sanskriet synoniem voor yoga is atma-jnana: de reis van zelfontdekking. De essentie van yoga is altijd zelfinzicht of jezelf leren kennen geweest. Door zelfkennis ontdekken yogi’s wat ze wel en niet kunnen beheersen. Een yogi put vervolgens kracht uit het besef dat hij geen controle heeft over de gevolgen van het leven. Hij accepteert de dingen zoals ze zijn en handelt overeenkomstig, in plaats van dat hij zijn leven laat beheersen door dingen waar hij geen controle over heeft.

Overvloed bestaat in het nu

Het is interessant om op te zien dat overvloed zowel de armen als de rijken lijkt te ontschieten. Te weinig geld zal vrijwel altijd tot ongelukkigheid leiden. Maar teveel geld leidt ook weer tot ongelukkigheid (hoewel dat niet dezelfde soort ongelukkigheid is als van degene te arm is). Nadat onze basisbehoeften zijn voorzien, veroorzaakt een hoger inkomen meestal ook een hogere consumptiedrang. Het gevolg hiervan is wat wetenschappers de hedonistische-loopmolen-hypothese noemen, waarin we nooit genoeg hebben. Gelukkig hangt spiritueel geluk niet af van troosteloze armoede noch van materieel succes. Maar het hangt wel af van ons vermogen om in een toestand van overvloed te leven.

Overvloed wordt niet gemeten door wat je hebt, maar door wat je kunt weggeven. Degenen die weinig hebben, maar veel geven, zijn vaak gelukkig. Degenen die veel hebben, maar weinig geven, zijn dat vaak niet. Als je vandaag nog begint en uitzoekt wat je minstens nodig zou hebben om rond te kunnen komen, zodat je het meer voor anderen zou kunnen doen, dan zal overvloed vanzelf onmiddellijk manifesteren. Waarom zou je wachten op iets dat al in het nu bestaat?

Door: Dirk ‘Atmananda’ Degeyndt.
Foto door: Aschaf.